الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
320
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و يا هيچكدام ؟ بلكه توافق روحى و اخلاقى در ميان آن دو نبود ، چرا كه گاه ممكن است دو نفر خوب باشند ، ولى از نظر فكر و سليقه اختلافاتى داشته باشند كه نتوانند به زندگى مشترك با هم ادامه دهند . به هر حال تا اينجا مساله پيچيده اى نيست ، بعد مىافزايد : « تو در دل چيزى را پنهان مىداشتى كه خداوند آن را آشكار مىكند ، و از مردم مىترسيدى در حالى كه خداوند سزاوارتر است كه از او بترسى » ! ( * ( وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّه مُبْدِيه وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّه أَحَقُّ أَنْ تَخْشاه ) * ) . مفسران در اينجا سخنان فراوانى گفتهاند و ناشى گرى بعضى از آنان در تعبيرات ، بهانه هايى به دست دشمنان داده است ، در حالى كه از قرائنى كه در خود آيه و شان نزول آيات و تاريخ وجود دارد ، مفهوم اين آيه مطلب پيچيده اى نيست ، زيرا : پيامبر ص در نظر داشت ، كه اگر كار صلح ميان دو همسر به انجام نرسد و كارشان به طلاق و جدايى بيانجامد پيامبر ص براى جبران اين شكست كه دامنگير دختر عمه اش زينب شده كه حتى برده اى آزاد شده او را طلاق داده ، وى را به همسرى خود برگزيند ، ولى از اين بيم داشت كه از دو جهت مردم به او خرده گيرند و مخالفان پيرامون آن جنجال بر پا كنند . نخست اينكه : « زيد » پسر خوانده پيامبر ص بود ، و مطابق يك سنت جاهلى پسر خوانده ، تمام احكام پسر را داشت ، از جمله اينكه ازدواج با همسر مطلقه پسر خوانده را حرام مىپنداشتند . ديگر اينكه پيامبر ص چگونه حاضر مىشود با همسر مطلقه برده آزاد شده اى ازدواج كند و اين شان و مقام او است . از بعضى از روايات اسلامى به دست مىآيد كه پيامبر ص به هر حال اين تصميم را به فرمان خدا گرفته بود ، و در قسمت بعد آيه نيز قرينه اى بر اين معنى